Foto Dominique Duyck
Je kan ze vanaf nu tegenkomen. Juveniele vogels. Hiermee bedoelen we vogels die nog niet zo lang geleden hun eischaal achter zich gelaten hebben. En waaraan je dit duidelijk kan zien. Niet te verwarren met nestjongen. Want die zitten nog knus bij elkaar in hun nestje te wachten tot vader of moeder hun voedsel brengt. We noemen dat stadium nestblijvers.
Donsjongen.
Vogels die echter dadelijk de wijde wereld intrekken noemen we dan weer nestvlieders. En deze krijgen niet dadelijk veren. Want dat zou in hun krappe eitjes wel heel ongemakkelijk zijn. Neen, de natuur voorziet ze van een donzig pakje dat hun dan ook vaak heel schattig maakt. Maar weet dat ze vanaf dag één aan een harde strijd beginnen om te overleven. Soorten met donsjongen zijn bijvoorbeeld eenden en steltlopers.

Juveniele kluut, donsjong. (foto Pierre Nowosad)
Uitgevlogen.
Bij nestblijvers spreken we over vogels in juveniel kleed zodra ze hun nest verlaten. Omdat je dan nog duidelijk kan zien dat het om zeer jonge vogels gaat noemen we ze juvenielen. Vaak zie je nog donsveertjes, vooral op hun kop. En hun verenkleed is dikwijls heel anders dan bij adulte of volwassen vogels. Zo krijgen roodborsten pas hun rode borst tegen de winter. Dit heeft een goede reden. Want het zijn agressieve kereltjes die roodborsten die vaak op vredige kerstkaarten worden afgebeeld. Ze vallen dan ook alles wat rood is furieus aan. Zelfs bolletjes rode wol durven ze te lijf gaan. Als hun jongen vanaf het begin die rode borst hadden zouden ze alles behalve veilig zijn.

Juveniele roodborst (foto Christian Legrand)
Verwarring.
Vogels in juveniel kleed zorgen vaak voor verwarring bij vogelkijkers. Ze voldoen dan ook niet aan de kenmerken die we op onze harde schijf hebben opgeslagen. En dus denken we dat we een andere soort in ons kijkerbeeld hebben. Tot we beseffen dat er momenteel overal jong leven uit het nest hipt. En begint rond te vliegen. Dus even de knop op “kan ook een juveniel zijn” zetten. En dan kunnen we er weer tegenaan. En vergeet natuurlijk ook niet bij je waarneming te vermelden dat je een juveniele vogel hebt gezien. Want dat is toch zomaar eventjes een broedcode 11. Extra waarde voor jouw waarnemingen.

Juveniele merel (foto Luc Clarysse)